หน้า 5 ภาษาของเรา 23-93
พิ- วิ-
คำว่า พิ- และ วิ- ตามพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.๒๕๔๒ บัญญัติให้มีความหมายเหมือนกันอยู่หลายคำ ซึ่งอาจใช้แทนกันได้ คือ
หน้า 5 ภาษาของเรา 23-93
พิ- วิ-
คำว่า พิ- และ วิ- ตามพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.๒๕๔๒ บัญญัติให้มีความหมายเหมือนกันอยู่หลายคำ ซึ่งอาจใช้แทนกันได้ คือ
พิเคราะห์ ก. ใคร่ครวญ, ไตร่ตรอง, พิจารณาอย่างถี่ถ้วนรอบคอบ.
พิจยะ, พิจัย น. การตรวจตรา, การไต่สวน. พิจาร, พิจารณ์, พิจารณา ก. ตรวจตรา, ตริตรอง, สอบสวน.
พินิจ ก. พิจารณา, ตรวจตรา, เช่น เพ่งพินิจ. พินิต ก. แนะนำ, สั่งสอน, ปกครอง. พินิศ ก. ดู , แลดู, เพ่งดู. พินิศจัย ก. ตัดสิน, ชี้ขาด. พิเนต ก. พินิต, แนะนำ, สั่งสอน, ปกครอง.
พิพากษ์ ก. ตัดสิน. พิพากษา ก. ตัดสินคดีโดยศาล, เรียกตุลาการผู้ทำหน้าที่ตัดสินดังกล่าวว่า ผู้พิพากษา, เรียกคำตัดสินนั้นว่า คำพิพากษา.
วิเคราะห์ ก. ใคร่ครวญ เช่น วิเคราะห์เหตุการณ์; แยกออกเป็นส่วนๆ เพื่อศึกษาให้ถ่องแท้ เช่น วิเคราะห์ปัญหาต่างๆ วิเคราะห์ข่าว.
วิจาร, วิจารณ-, วิจารณ์ ก. ให้คำตัดสินสิ่งที่เป็นศิลปกรรมหรือวรรณกรรมเป็นต้น โดยมีผู้มีความรู้ควรเชื่อถือได้ ว่ามีค่าความงามความไพเราะดีอย่างไร หรือมีข้อขาดตกบกพร่องอย่างไรบ้าง เช่น เขาวิจารณ์ว่า หนังสือเล่มนี้แสดงปัญหาสังคมในปัจจุบันได้ดีมากสมควรได้รับรางวัล, ติชม, มักใช้เต็มคำว่า วิพากษ์วิจารณ์ เช่น คนดูหนังวิพากษ์วิจารณ์ว่า หนังเรื่องนี้ดำเนินเรื่องช้าทำให้คนดูเบื่อ. วิจารณญาณ น. ปัญหาที่สามารถรู้หรือให้เหตุผลที่ถูกต้องได้.
วินิจ ก.ตรวจตรา, พิจารณา. วินิจฉัย ก. ตัดสิน, ชี้ขาด, เช่น เรื่องนี้วินิจฉัยได้ ๒ ทาง; ไตร่ตรอง, ใคร่ครวญ, เช่น คณะกรรมการขอเลื่อนเวลาออกไปอีกเพื่อวินิจฉัยปัญหาให้รอบคอบยิ่งขึ้น. วินิต ก. ฝึกหัดหรืออบรม, ทำให้ละพยศหรือละทิฐิมานะ, ปกครอง. วิเนต ก. นำ, ชี้, ฝึกหัด, สั่งสอน, อบรม.
วิพากษ์ ก. พิจารณาตัดสิน. วิพากษ์วิจารณ์ ก. วิจารณ์, ติชม, เช่น คนดูหนังวิพากษ์วิจารณ์ว่า หนังเรื่องนี้ดำเนินเรื่องช้าทำให้คนดูเบื่อ.
โดยตามตัวอย่างข้างต้น เป็นเพียงส่วนหนึ่งของคำว่า พิ- และ วิ- ที่มีความหมายคล้ายคลึงกันเท่านั้น
|
