หน้า 8 คิดไทย เขียนไทยเล่ม23-80
เมื่อโรงเรียนเปิดเทอม
วันก่อนสมาชิกสภากาแฟต่างจังหวัดคนหนึ่งมาเล่าให้ผมฟังว่า เขาเอาหลานชายไปเข้าเรียนในโรงเรียนรัฐบาลแห่งหนึ่ง ความจริงเขาบอกชื่อโรงเรียนด้วย แต่ผมคิดว่าสงวนชื่อไว้ดีกว่า ขี้เกียจมีปัญหา เขาว่าเขาต้องบริจาคให้โรงเรียนไปหนึ่งหมื่นบาท
หลานชายของเขาคนนี้เพิ่งเข้าเรียนชั้นประถมปีที่หนึ่ง!
ไอ้หนูปากยังไม่สิ้นกลิ่นน้ำนมรายนี้ก็คือเหยื่ออีกหนึ่งรายของระบบการศึกษาแห่งประเทศไทย ที่ต้องใช้เงินเป็นใบเบิกทางเพื่อเข้าศึกษา ในยุคของการเรียนฟรีและในเกณฑ์บังคับตามกฎหมาย
เรื่องแบบนี้มีมานานแล้ว ปีไหนเรื่องดังมากๆก็มักจะมีเสียงกำราบมาจากเบื้องบนเสียที แล้วก็เงียบหายไปอีกไม่นานนักกิจกรรมอัปยศ ที่เป็นรอยด่างการศึกษาก็จะกลับมาใหม่แล้วดำเนินขบวนการของมันต่อไป
ดูเหมือนว่าจะไม่มีใครรู้สึกอายที่จะตักตวงผลประโยชน์เหล่านั้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งกับโรงเรียนดังๆอันเป็นที่ต้องการของคนที่เป็นพ่อแม่ที่อยากให้ลูกหลานได้ศึกษาในโรงเรียนที่มีราคาพิเศษเหล่านั้น
หน้า 8 คิดไทย เขียนไทยเล่ม23-80
เมื่อโรงเรียนเปิดเทอม
วันก่อนสมาชิกสภากาแฟต่างจังหวัดคนหนึ่งมาเล่าให้ผมฟังว่า เขาเอาหลานชายไปเข้าเรียนในโรงเรียนรัฐบาลแห่งหนึ่ง ความจริงเขาบอกชื่อโรงเรียนด้วย แต่ผมคิดว่าสงวนชื่อไว้ดีกว่า ขี้เกียจมีปัญหา เขาว่าเขาต้องบริจาคให้โรงเรียนไปหนึ่งหมื่นบาท
หลานชายของเขาคนนี้เพิ่งเข้าเรียนชั้นประถมปีที่หนึ่ง!
ไอ้หนูปากยังไม่สิ้นกลิ่นน้ำนมรายนี้ก็คือเหยื่ออีกหนึ่งรายของระบบการศึกษาแห่งประเทศไทย ที่ต้องใช้เงินเป็นใบเบิกทางเพื่อเข้าศึกษา ในยุคของการเรียนฟรีและในเกณฑ์บังคับตามกฎหมาย
เรื่องแบบนี้มีมานานแล้ว ปีไหนเรื่องดังมากๆก็มักจะมีเสียงกำราบมาจากเบื้องบนเสียที แล้วก็เงียบหายไปอีกไม่นานนักกิจกรรมอัปยศ ที่เป็นรอยด่างการศึกษาก็จะกลับมาใหม่แล้วดำเนินขบวนการของมันต่อไป
ดูเหมือนว่าจะไม่มีใครรู้สึกอายที่จะตักตวงผลประโยชน์เหล่านั้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งกับโรงเรียนดังๆอันเป็นที่ต้องการของคนที่เป็นพ่อแม่ที่อยากให้ลูกหลานได้ศึกษาในโรงเรียนที่มีราคาพิเศษเหล่านั้น
เกี่ยวกับการเรียนฟรี เคยมีผู้ปกครองรายหนึ่งมาปรับทุกข์ว่า มันไม่ใช่เรื่องดีเลย เพราะการเรียนฟรีทำให้เขาต้องเสียค่าใช้จ่ายมากขึ้น
ลูกหลานของเขาเรียนฟรีก็จริง แต่เขาต้องจ่ายค่าเครื่องเคียงเพื่อการศึกษามากมายหลายรายการที่โรงเรียนเรียกเก็บ ซึ่งแต่ละโรงเรียนช่างสรรหาเรื่องมาเก็บค่าเครื่องเคียง เพื่อการศึกษาได้อย่างน่ายกย่องสติปัญญาคนคิดยิ่งนัก
อย่างเช่นใบสมัคร เข้าเรียนก็สามารถทำเป็นรูปเล่มบรรจุกฎกติกามารยาท ต่างๆเอามาขายได้เล่มละยี่สิบถึงห้าสิบบาทหรืออาจจะมากกว่านั้นในบางแห่ง ซึ่งความจริงแล้วใบสมัครเข้าเรียนใช้กระดาษเพียงแผ่นเดียวก็น่าจะพอ ส่วนระเบียบวินัยอันเป็นกฎเกณฑ์ต่างๆของโรงเรียนถ้าจะช่วยผู้ปกครองประหยัดหน่อยจะใช้โรเนียวก็จะทุ่นค่าใช้จ่ายไปได้บ้าง
บางแห่งจะผลิตกระเป๋าบ้าง ชุดกิจกรรมบ้าง เอามารวมเป็นเครื่องเคียงเพื่อการศึกษา ที่จะเพิ่มรายจ่ายผู้ปกครองนอกเหนือไปจากเงินบริจาครายละห้าพัน รายละหมื่นหรือเกินหมื่น
ผู้ปกครองรายหลังที่มาเล่าเรื่องเรียนฟรีแต่ต้องเสียค่าใช้จ่ายสูงกว่าเรียนเสียเงินอย่างในอดีตนั้น เป็นข้าราชการ เขาว่าแต่ก่อนค่าเล่าเรียนยังสามารถเบิกได้ พอจะได้คืนมาบ้าง ส่วนที่จะต้องเสียเป็นค่าใช้จ่ายอื่นๆจึงน้อยกว่าเรียนฟรี เพราะการเรียนฟรีจะเบิกอะไรไม่ได้มีแต่จ่ายลูกเดียว!
ผมก็เห็นจริงตามเขา เพราะแต่เดิมรัฐจะช่วยเหลือข้าราชการพนักงานของรัฐให้เบิกค่าเล่าเรียนบุตรได้ เป็นการช่วยในด้านสวัสดิการ แต่เมื่อมาเรียนฟรีกันโดยพร้อมหน้า ทั้งข้าราชการและประชาชนแบบนี้ ผมก็ปลอบใจเขาไป ขอให้คิดเสียว่าเป็นการเฉลี่ยความทุกข์แบ่งๆกันไปก็แล้วกัน
ในแต่ละปีการศึกษานั้น บรรดาผู้ปกครองนักเรียนจะต้องจ่ายค่าเครื่องเคียงเพื่อการศึกษาเป็นจำนวนเงินรวมกันแล้วไม่ใช่น้อยๆ หลายรายเอาเงินไปวางมัดจำไว้ก่อนกับนายหน้าการศึกษาคือสมาคมผู้ปกครองบ้างหรือสมาคมศิษย์เก่าบ้าง ในกรณีที่มีการจับสลากเข้าเรียน แม้ว่าจะจับสลากได้ เงินจำนวนที่อุทิศไว้ก็ต้องจ่ายชนิดเลยตามเลย จะไปเรียกร้องเอาคืนไม่ได้
ผู้ปกครองบางคนบอกว่า เป็นการลงทุนในกรณีที่ลูกของเขาเข้าเรียนในระดับชั้นประถมศึกษาปีที่หนึ่ง เพราะจะได้มีโอกาสเรียนได้อีกยาวนานจนจบชั้นสูงสุดของโรงเรียนเด่นโรงเรียนดังเหล่านั้น
บางคนถามว่า ในแต่ละปีโรงเรียนดังๆยอดนิยมจะได้เงินประเภทนี้มากมาย เขาเอาไปทำอะไรกันหรือ ?
หลายคนช่วยกันคิดแล้วตอบ บ้างก็ว่าเอาไปทำรั้วโรงเรียนใหม่ บ้างก็ว่าเอาไปซื้ออุปกรณ์การศึกษาเพิ่มเติมให้เพียงพอแก่นักเรียน บ้างก็ว่าเอาไปสร้างอาคารศิษย์เก่าหรืออาคารสมาคมผู้ปกครอง บ้างว่าเอาไปทำป้ายหินอ่อนชื่อโรงเรียน เอาไปปรับปรุงสภาพแวดล้อมในโรงเรียน เอาไปปรับปรุงโรงอาหาร เอาไปปรับปรุงหรือสร้างสนามกีฬา เอาไปทำถนนคอนกรีตภายในโรงเรียน ฯลฯ
ในหลายๆคำตอบที่ยกตัวอย่างมานั้น จะเห็นว่าเป็นการใช้จ่ายเงินเพื่อเสริมสร้างทางด้านวัตถุมากกว่าอย่างอื่น
ทำไมโรงเรียนต่างๆ จึงนิยมใช้จ่ายเงินพิเศษที่ได้รับบริจาคจากผู้ปกครองด้วยภาวะจำยอมนั้นไปในเรื่องของการก่อสร้างทางด้านวัตถุ ?
ถ้าจะตอบอย่างถนอมใจกันก็จะพูดว่า เพราะการสร้างวัตถุทำให้เห็นผลงานของผู้บริหารสถานศึกษาได้ชัดเจน
ผมคงตอบไม่ผิด เพราะคำว่าผู้บริหารสถานศึกษากับผู้บริหารการศึกษานั้น ย่อมจะมีนัยแห่งคำแตกต่างกันอยู่แล้ว
ทั้งหลายทั้งปวงนั้น ผมไม่อาจตำหนิได้ว่าเป็นความผิดของใครอย่างชัดเจน เพราะมันมีความต้องการที่สมประโยชน์กันอยู่ระหว่างสถานศึกษาดังๆ เด่นๆกับผู้ปกครองที่ต้องการให้สิ่งที่เขาคิดว่าดีที่สุดสำหรับอนาคตของลูกหลานของเขา ถึงแม้ว่าในยุคแห่งการปฏิรูปการศึกษา จะมีการประเมินคุณภาพการศึกษา มีองค์กรตรวจสอบมาตรฐานที่หลายๆโรงเรียนผ่านเกณฑ์การประเมินในระดับดี แต่การที่ผู้ปกครองมุ่งที่จะให้ลูกหลานเรียนในโรงเรียนเด่นๆดังๆ โดยไม่สนใจโรงเรียนที่ผ่านเกณฑ์การประเมินมาตรฐานอื่นๆ อย่างเช่นโรงเรียนในสังกัดเทศบาล ก็ยังเป็นค่านิยมที่ยากจะเปลี่ยนแปลง
ด้วยเหตุดังกล่าว เงินบริจาคเพื่อลงทุนทางการศึกษาให้บุตรหลาน นายหน้าทางการศึกษา และการพัฒนาสถานศึกษาโดยผู้บริหารสถานศึกษา ย่อมจะคงอยู่คู่กับกระบวนการศึกษาไทยอย่างยั่งยืน วัฒนาสถาพรสืบต่อไป. |
