หน้า 14 เวทีทรรศน์ 2-13
โลกหยุดนิ่งเพราะ NGOs
ทำไมคนจึงไม่ค่อยเข้าใจ และรักใคร่ NGOs ก็เพราะสังคมไทยคุ้นเคยและแนบแน่นกับวัฒนธรรม 3 ลักษณะคือ
ในฐานะประชาชนต้องคอยยอมรับและให้ความร่วมมือกับหัวหน้า (แล้วแต่หัวหน้าพาทำ)
สังคมไทยไม่คุ้นเคยและนิยมความขัดแย้ง โดยเฉพาะอย่างยิ่ง เมื่อคนระดับล่างขัดแย้ง นอกจากไม่พอใจและยังปักใจเชื่อด้วยว่า ต้องมีคนอื่นมาชักใยอยู่เบื้องหลัง และหนึ่งในกลุ่มต้องสงสัย คือ เอ็นจีโอ
การเปลี่ยนแปลงสังคม นอกจากจะเป็นเรื่องโครงสร้างส่วนบนแล้ว ควรใช้ช่องทางที่สถาปนาเป็นทางการเท่านั้น ไม่ควรเลือกช่องทางอื่น ๆ
ข้างต้นคือการพยายามตีความ เกี่ยวกับทัศนคติคนไทยบางส่วน ที่ไม่เห็นดีเห็นงามในการแสดงออกขององค์กรอิสระ ที่ไม่หวังผลตอบแทนและไม่เกี่ยวโยงกับรัฐบาล หรือ NGOs (Non-governmental Organization) ต่อสาธารณชนต่างกรรมต่างวาระ แต่เน้นหลักการเดียวกันคือจัดกิจกรรมเรียกร้อง หรือดำเนินวิธีตามมติกลุ่มเห็นสมควรเพื่อส่วนรวม
ภาพ NGOs ในบ้านเราไม่เด่นชัดนัก เนื่องจากการเคลื่อนไหวมักเกิดในระดับท้องถิ่นที่สื่อมวลชนจัดลำดับความสำคัญเพียงสกู๊ปเล็กๆ หากไม่มีความรุนแรงขั้นนองเลือด พังรั้วเข้าไปทำลายทรัพย์สินรับรองว่า สังคมโดยเฉพาะคนเมืองคงไม่ใส่ใจ
ต่างอย่างสิ้นเชิงกับปัจจุบัน...กลุ่มคนซึ่งเรียกตนเองว่า องค์กรพัฒนาเอกชนหรือองค์กรอิสระ มีส่วนร่วมในแทบทุกกระแสวัฒนธรรมและงานพัฒนา ยิ่งกลุ่มใดมีนักวิชาการที่คร่ำหวอดอยู่กับกองตำราด้วยแล้วกระบวนความคิดยิ่งดูน่าเชื่อถือ ครั้นเมื่อประสานกับนักคิดนักพูดทำให้วัตถุประสงค์ต่างๆ ได้รับการยอมรับจากชาวบ้าน รวมถึงผู้เสียผลประโยชน์ในสิ่งที่เกี่ยวข้องกัน
คำว่าผู้เสียผลประโยชน์ในที่นี้ หมายถึงมวลชนที่ถูกเอารัดเอาเปรียบ ซึ่งเกิดขึ้นได้กับทุกคน ทั้งการละเมิดสิทธิ์ เด็กถูกทารุณกรรม ค้ามนุษย์ เคมีประดิษฐ์ปนเปื้อนในสิ่งแวดล้อม และการทำลายธรรมชาติ เป็นต้น
อย่างไรก็ตามกิจกรรมแบบฉบับ NGOs แม้รู้แน่ชัดในระดับหนึ่ง คือ เพื่ออนาคตลูกหลาน...หากมองให้ถึงแก่นแท้ของการพัฒนาบางอย่าง จะพบข้อขัดแย้งนำไปสู่การถกเถียงที่ว่า เราควรสร้างสรรค์นวัตกรรมใหม่ๆ เพื่อความอยู่รอดหรือไม่ แล้วพวกเขามีเหตุผลใดในการต่อต้าน ก่อนอื่นมาเริ่มต้นจากความเจริญทางวัตถุ บ่งชี้ให้เห็นปัญญาเป็นเลิศที่สามารถเอาชนะธรรมชาตินั่นคือ เขื่อน
การย้ายแม่น้ำทั้งสาย หรือเปลี่ยนภูเขาลูกใหญ่ให้เป็นทะเลสาบนับว่ายิ่งใหญ่มาก เมื่อเทียบขนาดมนุษย์ตัวเล็กๆ แต่เรื่องหนึ่งต้องเข้าใจคือการได้มาซึ่งสิ่งเหล่านี้ ไม่อาจอุบัติได้หากปราศจากเครื่องจักร ที่ถูกประดิษฐ์ขึ้นมาก่อนหน้า และจุดนี้เองเรียกว่าวิวัฒนาการ
ครั้งหนึ่งเราเคยชื่นชม ป่าวร้องดีใจในความสำเร็จเนื่องจากเขื่อนให้ประโยชน์หลายด้าน ตั้งแต่งานกสิกรรม ป้องกันอุทกภัย พลังงานไฟฟ้า รวมถึงกักเก็บน้ำไว้ใช้ในหน้าแล้ง
ครั้นเมื่อผลประโยชน์ด้านการเงินเข้ามาเบียดบังความคิด จึงกลายเป็นการสร้างเพื่ออำนวยเม็ดเงินให้คนบางกลุ่ม โดยไม่คำนึงถึงผลเสียส่วนรวมที่จะติดตามมาอย่างป่าไม้ สัตว์ใกล้สูญพันธุ์บางชนิด หรือที่อยู่อาศัยของชุมชนในย่านเดียวกัน องค์กรอิสระจึงออกมาเคลื่อนไหวเพื่อให้ภาครัฐบาล หรือผู้รับผิดชอบในหน่วยงานรับทราบปัญหา อันนำไปสู่การพิจารณาแก้ไขพร้อมลงโทษคนที่เอาเปรียบ
กิจกรรมซักค้านลำดับต่อมา เห็นจะหนีไม่พ้นต้นสายอุตสาหกรรมปิโตรเลียม คือการ ขุดน้ำมัน เบื้องต้นต้องทำความเข้าใจว่า วันนี้มนุษยชาติมีความเจริญทางเศรษฐกิจ เป็นตัวแปรหลักของความอยู่รอด ใครขาดดุล/ใครไม่ส่งออกแทบอยู่ไม่ได้ ส่วนน้ำมันก็เป็นปัจจัยสำคัญเพื่อให้ภาคธุรกิจขับเคลื่อน
การเคลื่อนไหวด้านนี้ NGOs ต่างชาติยอม จ่ายเงินค่าน้ำมัน เหมารถออกกองคาราวานเดินทางข้ามรัฐ เพื่อเรียกร้องไม่ให้บริษัทเอกชนขุดเจาะ แม้รับสัมปทานถูกต้องก็ตาม แต่พวกเขามีความเชื่อว่า หากน้ำมันดิบถูกสูบมาใช้จะเกิดผลกระทบกับสภาพแวดล้อม ทั้งที่ตัวผู้ค้านเองก็ยังใช้พลังงานเดียวกันเพื่อทำมาหากิน
มีผลงานของ NGOs อีกหลายด้าน ล้วนช่วยยับยั้งไม่ให้ธรรมชาติถูกรังแก หลายกรณียอมรับว่าการเสียสละของพวกเขาน่าสรรเสริญ แต่พักหลังหาเป็นเช่นนั้นไม่ ??? เนื่องจากวันนี้มีองค์กรประเภทเดียวกันเกิดขึ้นมากมาย
จะให้เชื่อว่า ทุกกลุ่มไม่หวังผลแอบแฝงจึงยากแก่การยอมรับ สุดท้ายฝ่ายตรงข้ามได้มองย้อนกลับไปยังข้อเท็จจริงเกี่ยวกับทุนสนับสนุนของคนเหล่านี้ว่า มีที่มาที่ไปอย่างไร...เม็ดเงินบนหน้าตักมุ่งหวังแลกเปลี่ยนสิ่งใดตอบแทน
ปฏิกิริยาต่อต้านระหว่างกัน ค่อยๆหยั่งรากสู่ทัศนคติจนกลายเป็นอคติในที่สุด เหตุให้เกิดการแบ่งพรรคแบ่งพวก ด้านหนึ่งคือ NGOs ซึ่งยังตั้งหน้าค้านด้วยกลวิธีตามแต่จะคิดได้
เช่น แฝงตัวในงานระดับชาติ เมื่อผู้นำแถลงนโยบายโดนใจชาวโลก แต่แย้งหัวใจ NGOs พวกก็ยกแผ่นป้ายที่จัดเตรียมไว้ล่วงหน้าก่อนเข้างาน แม้ไม่รู้ว่าจะแย้งสิ่งใดโดยเฉพาะใช้คำยอดนิยม LIES ทั้งที่คนประท้วงก็หน้าไทย
บ้างแก้ผ้านอนขวางถนน ปิดกั้นทางเข้าออกขององค์กรจำเลย อดอาหารประท้วง หรืออาจเลวร้ายถึงขั้นเผาตัวก็มี การกระทำดังกล่าวก็เพื่อเรียกร้องความสนใจสื่อมวลชนต่างชาติ ให้ช่วยประโคมข่าวทำนองโกอินเตอร์ก็ไม่ปาน
ขงเบ้ง หรือ ผู้รู้ในองค์กรอิสระบ้านเรา พยายามอธิบายต่อกรณีที่มักมีผู้แสดงความเห็นเชิงการแสดงความไม่พอใจว่า พวกเขารับเงินต่างชาติแล้วมาต่อต้านขัดขวางการพัฒนาประเทศ และบางครั้งถึงขนาดมีการกล่าวหาว่า ไปรับเงินเขาในทำนองรับจ้างมา เพื่อทำให้โครงการดีๆ ในประเทศไม่มีโอกาสเกิด จุดนี้เหล่า NGOs มองว่าเป็นการป้ายสีที่รุนแรงและน่าเกลียดมาก
บางครั้งกล่าวหาว่าบรรดา NGOs พยายามหาเรื่องคัดค้าน ต่อต้าน เพื่อให้เห็นว่ามีผลงานจะได้ใช้เป็นการอ้างถึง เพื่อขอเงินอุดหนุนจากต่างชาติ ซึ่งความจริงข้อกล่าวหาทั้งหลายนี้ เป็นการแสดงความมีอคติต่อการทำงานอย่างไม่เป็นธรรม เพราะผู้ที่เป็น NGOs ด้วยใจต่างทุ่มเทในการทำงานตามส่วน ที่ตัวเองเกี่ยวข้องอยู่อย่างเต็มสติกำลัง
การพิจารณาว่าพวกเขาทำเพื่อหวังผลต่อส่วนรวม หรือส่วนตัวก็ขอให้ใช้วิจารณญาณมากกว่าอคติ พยายามรับข่าวสารสองด้าน ศึกษาข้อเท็จจริงในงานพัฒนาก่อนปักใจเชื่อ
ในแนวเดียวกันการออกตัวของ NGOs ก็ไม่ได้หมายความเป็นเรื่องดีเสมอไป เพราะบางกลุ่มไม่สนว่า งานพัฒนามีเหตุผลเพื่อความอยู่รอดของมนุษย์ เช่น การนำพลังงานรูปแบบใหม่มาใช้...วิจัยนวัตกรรมอาหารหรือสร้างผลิตผลจากงานในห้องทดลอง เพื่อให้เกิดความแข็งแกร่งของสายพันธุ์ ที่จะอยู่กับมนุษย์ไปได้ตลอดกาล สาเหตุของการค้านรูปแบบดังกล่าว ก็เพราะพวกเขาตั้งใจเพียงให้เกิดความวุ่นวายตามใบสั่ง สุดท้ายจึงเป็นหน้าที่ของชาวบ้านว่าจะเชื่อหรือช่วยฝ่ายไหน |
