หน้า 47 สมุนไพร 2-7
ขิง...ยิ่งแก่ยิ่งเผ็ด
การบริโภค ขิง
ในมนุษย์มีมาช้านานแล้ว โดยนำมาเป็นส่วนประกอบในการปรุงอาหารและเครื่องดื่ม
สามารถนำมาแปรรูปได้ เช่น ขิงดอง ขิงแช่อิ่ม ขิงผง
จะมีรสเผ็ดตามความแก่อ่อนของอายุขิง ถ้าอ่อนจะมีรสเผ็ดน้อย
ยิ่งแก่จะมีรสเผ็ดมากขึ้นตามลำดับ
ขิง จัดอยู่ในพืชตระกูลเดียวกับข่าและกระชาย มีลำต้นใต้ดินสะสมอาหาร มีลักษณะคล้ายนิ้วมือเรียกว่า "แง่งขิง " (ใช้ในการขยายพันธุ์) เจริญได้ดีในสภาพอากาศร้อนชื้น ปลูกได้ทั่วไป เหมาะกับภูมิประเทศแถบร้อน นิยมปลูกมากในจังหวัดเชียงราย พะเยา เลย เพชรบูรณ์ พิษณุโลก ประจวบฯ เพชรบุรี ชอบขึ้นในดินร่วนซุย ระบายน้ำดี
ลำต้นสูง 0.3-1 เมตร มีเหง้าใต้ดิน เปลือกนอกสีน้ำตาลแกมเหลือง เนื้อในสีนวลมีกลิ่นเฉพาะตัว ใบเดี่ยวเรียงสลับ รูปขอบขนานแกมใบหอก กว้าง 1.5-2 เซนติเมตร ยาว 15-20 เซนติเมตร ดอกช่อแทงออกจากเหง้า กลีบดอกสีเหลืองแกมเขียว ใบประดับสีเขียวอ่อน
การตรวจสอบทางเคมี พบสารเคมีต่างๆ มากมายนับ 100 ชนิด เช่น กรดอะมิโน กรดไขมัน น้ำมัน จินเจอรอล แทนนิน โชกาออล ดังนั้นจึงมีสรรพคุณเป็นยาบำบัดอาการเจ็บป่วยได้สารพัด เช่น ลดระดับไขมันโคเลสเตอรอล (ลดดูดซึมโคเลสเตอรอลจากอาหารในลำไส้ แล้วปล่อยให้ร่างกายกำจัดออกทางอุจจาระ) ลดความอยากของผู้ติดยาเสพติด ออกฤทธิ์ต่อระบบประสาทส่วนกลาง (ช่วยระงับการชัก เสริมฤทธิ์ยานอนหลับ บรรเทาปวดลดไข้ ลดอาการเวียนศีรษะ) ออกฤทธิ์ต้านเชื้อแบคทีเรีย ป้องกันฟันผุ ยับยั้งการเกาะกลุ่มของเกร็ดเลือด บรรเทาอาการไอ ป้องกันและบำบัดอาการปวดศีรษะจากไมเกรน ลดการหลั่งกรดของกระเพาะอาหาร
นอกจากนี้ยังพบน้ำมันหอมระเหยหลายชนิดในเหง้า ประกอบด้วย menthol borneol fenchone 6-shogoal และ 6-gingerol menthol ออกฤทธิ์ช่วยขับน้ำดี ย่อยไขมัน ลดการบีบตัวของลำไส้ บรรเทาอาการปวดท้อง เกร็ง
ตามตำราแพทย์แผนไทย ใช้เหง้าขิงแก่ทั้งสดและแห้ง เป็นยาขับลม แก้อาเจียน แก้ไอ ขับเสมหะ ขับเหงื่อ ขิงสดขนาดนิ้วหัวแม่มือต้มกับน้ำ หรือใช้ผงขิงแห้งชงน้ำดื่ม ป้องกันการเมารถเมาเรือ (ออกฤทธิ์ดีกว่ายาแผนปัจจุบัน)
ราก เป็นยาอายุวัฒนะ ทำให้อยากอาหาร ลดอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ อาการนอนไม่หลับ แก้ความผิดปกติของธาตุทั้งสี่ (ดิน น้ำ ลม ไฟ) ลำต้น บรรเทาอาการปวดท้อง ปัสสาวะขัด แก้ท้องอืด ท้องเสีย ใบ บรรเทาไข้ ปัสสาวะขัด และอาการท้องอืดได้
คำแนะนำสำหรับคอทองแดงโดยเฉพาะ ซดน้ำขิงร้อนๆยามเช้า ช่วยให้ตาสว่าง สร่างเมาได้เป็นอย่างดี แต่คงหวังพึ่งขิงอย่างเดียวคงไม่ได้ ลด ละ เลิก ลงหน่อยอาการเมาค้างไม่เกิดแน่นอน |
