หน้า 41 สมุนไพร 2-8
"ราชินีผลไม้" สุกใสเนื้อใน สรรพคุณเปลือกนอก
ระยะนี้ตามแผงในตลาดสด หรือรถขายผลไม้ให้พบเห็นมากมาย
และเป็นโชคดีที่ในปีนี้ราคาผลไม้ค่อนข้างถูก
จึงมีผลไม้ให้เลือกรับประทานในราคาย่อมเยา
ช่วงเดือน 5-6 นี้
เป็นฤดูกาลของ มังคุด หรือ ราชินีของผลไม้
ด้วยลักษณะภายนอกของผลที่มีกลีบเลี้ยง
ติดอยู่ที่หัวขั้วของผลคล้ายมงกุฎของพระราชินีแล้ว ส่วนเนื้อในสีขาวสะอาด
ยังมีรสชาติหวาน อร่อย ยากที่จะหาผลไม้อื่นมาเทียบได้อีกด้วย
มังคุดเป็นไม้ผลเมืองร้อน แต่ชอบฝนชุ่มฉ่ำ จึงปลูกมากในภาคใต้ของประเทศไทย ลักษณะพันธุ์เป็นไม้ยืนต้น ต้นตั้งตรงสูง 10-12 เมตร ทุกส่วนจะมียางสีเหลือง ใบเดี่ยวรูปไข่ เนื้อใบหนา ค่อนข้างเหนียว สีเขียวเข้มเป็นมัน ออกดอกทั้งเดี่ยวและคู่ที่ซอกใบใกล้ปลายกิ่ง กลีบเลี้ยงสีเขียวอมเหลือง กลีบดอกสีแดงฉ่ำน้ำ ผลห่อหุ้มด้วยเปลือกหนาสีม่วงอมแดง (หรืออมน้ำตาล) มีกระจุกของกลีบเลี้ยงของดอกติดอยู่ที่ขั้วของผล ออกผลเพียงปีละ 1 ครั้ง เมื่อบิเปลือกของผลมังคุดออกจะพบเมล็ด 6-8 เมล็ด มีเนื้อนุ่มฉ่ำน้ำ สีขาวสะอาดเบียดกันอยู่ภายในวงล้อมของเปลือก
เนื้อมังคุด เมื่อรับประทานแล้ว กากใยจากเนื้อจะช่วยในระบบขับถ่าย และยังอุดมไปด้วยสารอาหาร วิตามิน และเกลือแร่อื่นๆ อีกหลายชนิด เช่น น้ำตาล กรดอินทรีย์ แคลเซียม ฟอสฟอรัส และเหล็ก
ประโยชน์มิใช่มีอยู่แค่เนื้อในเท่านั้น เปลือกของมังคุดยังสามารถนำมาใช้เป็นยารักษาโรคได้ผลเป็นอย่างดี โดยคนไทยสมัยโบราณนิยมนำมาใช้เป็นยาแก้ท้องเสีย ท้องร่วงเรื้อรัง ถ่ายเป็นมูกเลือด โดยใช้เปลือกสด หรือเปลือกแห้ง ฝนใส่น้ำ หรือใช้เปลือกแห้งต้มกับน้ำรับประทานก็ได้ผลเช่นเดียวกัน
นอกจากนี้ยังมีสรรพคุณในการสมานแผล ช่วยให้แผลหายเร็ว นิยมใช้รักษาบาดแผลผุพอง เน่าเปื่อย เป็นหนอง โดยใช้เปลือกฝนกับน้ำปูนใสทาบริเวณแผล หรือนำเปลือกแห้งต้มกับน้ำ นำไปล้างแผลแทนการใช้น้ำยาล้างแผลและด่างทับทิม
สรรพคุณโดดเด่นอีกอย่างหนึ่ง คือ ใช้เปลือกมังคุดแห้งต้มน้ำอาบ ช่วยรักษาโรคผิวหนัง เช่น กลากเกลื้อน บรรเทาผดผื่น ทั้งเด็กและผู้ใหญ่ได้ผลอย่างดี หรือใช้น้ำต้มเปลือกมังคุดทาบริเวณที่มีอาการ ออกฤทธิ์ช่วยลดอาการอักเสบ และต้านเชื้อแบคทีเรียที่ทำให้เกิดหนอง ยับยั้งเชื้อรา สาเหตุของโรคผิวหนังและกลากได้
ปัจจุบันวงการเครื่องสำอาง และผลิตภัณฑ์เสริมความงาม นำสารสกัดจากเปลือกมังคุดใช้เป็นส่วนผสมในผลิตภัณฑ์หลายชนิด เช่น สบู่ ครีมบำรุงผิว ฯลฯ
สำหรับท่านที่ชอบรับประทานมังคุดเป็นประจำ ก็สามารถเก็บเปลือกไว้ใช้เองได้ โดยนำไปตากแดดให้แห้งสนิท เก็บใส่ขวดโหล ไว้ใช้ทำยาตามที่ได้นำเสนอไป อย่าเผลอขว้างทิ้งหรือปล่อยให้เน่า เสียเปล่าไปอย่างประโยชน์
|
